Er zijn weinig dingen zo rustgevend als een Beogram die een plaat opzet. U drukt op start, een arm schuift in een rechte lijn over de plaat, meet hem, kiest de snelheid en laat de naald zakken. Geen gepruts met een toonarm, geen kras op de eerste groef. Het gebaar is een halve eeuw oud en voelt nog steeds als toekomst.
Veel Beograms draaien nog, en er zijn er meer dan veel mensen denken: tussen 1965 en de jaren negentig bracht Bang & Olufsen tientallen modellen uit. Bij Brussee, officieel Bang & Olufsen dealer sinds 1995, zetten wij ze voor u op een rij, en laten wij zien wat u vandaag met uw eigen Beogram kunt doen.
Inhoudsopgave
- Wat een Beogram bijzonder maakt
- Alle Beograms in een oogopslag
- De eerste Beograms: 1000, 1200 en 3000
- 1972: de Beogram 4000 en de tangentiële arm
- Beogram 4002, 4004 en 6000
- De jaren tachtig: van 1700 tot 8002
- Beogram 7000: de laatste in de lijn
- Beogram op een cd-speler
- De Beogram van nu: 4000c en 3000c
- Uw eigen Beogram laten restaureren
- Uw Beogram aansluiten op een modern systeem
- Veelgestelde vragen
- Persoonlijk advies in onze showrooms
Wat een Beogram bijzonder maakt
De meeste platenspelers hebben een toonarm die in een boog over de plaat beweegt. Daardoor staat de naald bijna nooit precies in de lijn van de groef. Bang & Olufsen koos met de Beogram 4000 voor een andere weg: een tangentiële arm die in een rechte lijn van de rand naar het midden van de plaat beweegt, zoals de snijbeitel ooit de groef in de master sneed.
Het tweede kenmerk is automatisering. Veel Beograms meten zelf het formaat van de plaat, kiezen de snelheid en laten de naald zakken. En vrijwel allemaal zijn ze ontworpen door één man: Jacob Jensen.
Alle Beograms in een oogopslag
| Model | Periode | Kenmerkend |
|---|---|---|
| Beogram 1000 | 1965 tot 1973 | Eerste platenspeler met de naam Beogram |
| Beogram 1200 | 1969 tot 1973 | Deel van het Beosystem 1200, in de collectie van het MoMA |
| Beogram 3000 | 1972 tot 1975 | Automatisch: kies het formaat en druk op een knop |
| Beogram 4000 | 1972 tot 1974 | Eerste elektronisch gestuurde tangentiële platenspeler |
| Beogram 4002 | 1974 tot 1980 | Opvolger van de 4000, eenvoudiger van opbouw |
| Beogram 6000 | 1974 tot 1978 | Variant van de 4002 met quadrofonie-decoder |
| Beogram 4004 | 1978 tot 1980 | Als de 4002, met afstandsbediening via de Beomaster 2400 |
| Beogram 1700 | 1980 tot 1983 | Druk op 33 of 45 en de rest gaat vanzelf |
| Beogram 8000 | 1981 tot 1983 | Derde generatie tangentieel, kwartsgestuurde aandrijving |
| Beogram 8002 | 1982 tot 1987 | Aandrijving zonder bewegende delen of contact met het plateau |
| Beogram 5500 | 1986 tot 1990 | Tangentieel, naalddruk van slechts 1,2 gram |
| Beogram TX2 | 1985 tot 1991 | Tangentieel, zeven herhaalfuncties |
| Beogram RX2 | 1985 tot 1991 | De laatste met een radiale arm |
| Beogram 7000 | 1992 tot 1996 | De laatste Beogram-platenspeler uit de oorspronkelijke lijn |
Jaartallen volgens het productarchief van beoworld.org. Alle modellen in deze tabel zijn ontworpen door Jacob Jensen.
De eerste Beograms: 1000, 1200 en 3000
De Beogram 1000, in productie van 1965 tot 1973, was de eerste platenspeler van Bang & Olufsen die de naam Beogram droeg. Jacob Jensen verzorgde het ontwerp, en de ophanging was zo ingericht dat trillingen van de vloer, zelfs van dansende voeten, de naald niet uit de groef konden laten springen.
De Beogram 1200 hoorde bij het Beosystem 1200, het eerste systeem waarin Bang & Olufsen de producten bewust als familie vormgaf. In 1969 kregen Bang & Olufsen en Jacob Jensen voor de Beomaster 1200, de Beogram 1200 en de Beocord 1200 de ID-prijs van de Deense vereniging voor industriële vormgeving. In 1972 werd het Beosystem 1200 opgenomen in de vaste collectie van het Museum of Modern Art in New York.
De Beogram 3000 uit 1972 maakte het afspelen eenvoudig. U koos het formaat van de plaat, 7, 10 of 12 inch, en drukte op een knop. De speler koos zelf 33 of 45 toeren, liet de naald in de eerste groef zakken en zette zichzelf aan het eind van de plaat uit.
1972: de Beogram 4000 en de tangentiële arm
In 1972 introduceerde Bang & Olufsen met de Beogram 4000 wat het merk zelf omschrijft als ’s werelds eerste elektronisch aangestuurde tangentiële draaitafel. De arm werd gestuurd door een lichtpunt dat van de plaat weerkaatste. Zo startte de speler automatisch, koos hij de juiste snelheid en wist hij dat de naald daadwerkelijk op de plaat stond.
De twee parallelle armen maakten in één oogopslag duidelijk dat dit een platenspeler was die anders werkte. Het ontwerp van Jacob Jensen maakt volgens Bang & Olufsen nog altijd deel uit van de permanente tentoonstelling Architectuur en Design van het MoMA in New York.
Beogram 4002, 4004 en 6000
De Beogram 4002 volgde de 4000 op en bleef in productie van 1974 tot 1980. Hij was eenvoudiger opgebouwd en goedkoper te maken, met een vergelijkbare prestatie. Er bestaan uitvoeringen met een wisselstroommotor, zoals in de 4000, en latere met een gelijkstroommotor.
De bediening was van een eenvoud die nog altijd overtuigt. U drukte op START. Een detectorarm, parallel aan de toonarm, bepaalde het formaat van de plaat en de juiste snelheid en liet de naald in de aanloopgroef zakken. Lag er geen plaat op het plateau, dan zakte de naald niet. Omdat de arm in een rechte lijn bewoog, verdwenen het skating-effect en de hoekfout van een draaiende arm vrijwel geheel.
De Beogram 6000 was een variant van de 4002 met een ingebouwde CD4-decoder voor quadrofonische platen, bedoeld voor de Beomaster 6000 of 3400. Hij speelde gewone stereoplaten net zo goed af. De Beogram 4004, van 1978 tot 1980, had dezelfde technische specificaties als de 4002, met één extra gemak: in combinatie met de Beomaster 2400 kon hij op afstand worden bediend.
De jaren tachtig: van 1700 tot 8002
De Beogram 1700, van 1980 tot 1983, maakte het nog eenvoudiger: u drukte op 33 of 45 en de speler deed de rest. Een elektronische servoaandrijving hield het toerental constant.
Met de Beogram 8000 uit 1981 bracht Bang & Olufsen de derde generatie tangentiële platenspelers. Een kwartsgestuurd elektronisch vliegwiel hield de snelheid nauwkeurig, en een digitaal display liet het toerental zien. De Beogram 8002 ging nog een stap verder, met een aandrijving zonder bewegende delen en zonder fysiek contact met het plateau.
Halverwege de jaren tachtig volgden onder meer de Beogram 5500, met een naalddruk van slechts 1,2 gram die uw platen spaart, en de tangentiële Beogram TX2 met zeven herhaalfuncties. De Beogram RX2 was de laatste Beogram met een radiale arm.
Beogram 7000: de laatste in de lijn
De Beogram 7000, van 1992 tot 1996, was de laatste in een lange lijn. Een tangentiële arm met het gepatenteerde Optimum Pivot Point, een MMC 2-element, volledig automatisch, bediend via Beolink en met een ingebouwde RIAA-voorversterker. Toen de cd halverwege de jaren negentig de plaat had verdrongen, stopte Bang & Olufsen met de productie van platenspelers.
Beogram op een cd-speler
Een detail dat veel mensen verrast: de naam Beogram stond ook op cd-spelers. De Beogram CD 50 was de allereerste cd-speler van Bang & Olufsen, bedoeld als onderdeel van een systeem en voor het eerst te zien in de catalogus van 1983 en 1984. De Beogram CDX, van 1985 tot 1988, was een losse cd-speler met een glazen bedieningspaneel en een gemotoriseerde stofkap. Wie op zoek is naar klassieke cd-spelers, vindt meer in onze gids over klassieke Beosound- en Beocenter-systemen.
De Beogram van nu: 4000c en 3000c
Voor wie vandaag een Beogram wil kopen, heeft Bang & Olufsen twee routes.
De Beogram 4000c is een gerestaureerde Beogram uit de 4000-serie. Bang & Olufsen zoekt originele exemplaren, restaureert ze zorgvuldig en brengt ze uit als gelimiteerde editie; het was het eerste product van het Classics-programma. De uitvoering in Natural Aluminium met eikenhout heeft een SMMC 20 CL-element, een tangentiële arm, automatische formaat- en snelheidskeuze voor 33 en 45 toeren, en weegt 12 kilo. Er zijn slechts 50 exemplaren, uitsluitend in Europa. Prijs EUR 20.000. Met een paar Beolab 8-luidsprekers erbij stelden wij er een eigen set van samen: de Brussee special, voor EUR 26.300.
De Beosystem 3000c is een compleet systeem: de Beogram 3000c, ontworpen door Steve McGugan, samen met twee Beolab 8-luidsprekers. U draait uw platen en streamt uw muziek in één opstelling. De oplage is honderd exemplaren. De uitvoering in Grey Aluminium met Artisan Walnut kost EUR 26.000, de Dune Grey-uitvoering met donker walnoot EUR 27.000. Vraag ons gerust naar de actuele beschikbaarheid.
Uw eigen Beogram laten restaureren
Staat er bij u een Beogram uit de 4000- of 6000-serie, dan kan die weer als nieuw worden. Via de Beogram 4002 Classics Upgrade wordt uw platenspeler professioneel gerestaureerd in de Bang & Olufsen fabriek in Denemarken: volledig gecontroleerd, gereinigd, vernieuwd en opnieuw opgebouwd met hoogwaardige onderdelen en afwerkingen.
| Variant | Voor wie | Prijs |
|---|---|---|
| Beogram 4002 upgrade (eigen Beogram) | U levert uw eigen Beogram aan | EUR 5.000 |
| Beogram 4002 upgrade (inclusief Beogram) | Wij verzorgen ook het basisapparaat | EUR 7.500 |
| Beogram 4000C Recreated service | De uitvoering conform de Beogram 4000c | EUR 20.000 |
Twijfelt u of uw model in aanmerking komt, breng hem dan langs of stuur ons een foto van de typeplaat. Wij kijken graag met u mee.
Uw Beogram aansluiten op een modern systeem
Een platenspeler heeft een voorversterker nodig die het zwakke signaal van het element versterkt en corrigeert, de zogeheten RIAA-voorversterker. Sommige Beograms hebben die ingebouwd, zoals de 6000 en de 7000. Andere zijn afhankelijk van een voorversterker in het systeem waarop ze zijn aangesloten.
Wie zijn Beogram wil combineren met hedendaagse Bang & Olufsen luidsprekers, komt uit bij de Beoconnect Core. Bang & Olufsen omschrijft het kastje als de brug die uw platenspeler met uw luidsprekers verbindt, met een lijningang voor uw bron en een Powerlink-uitgang voor Beolab-luidsprekers. Prijs EUR 1.150. Welke tussenstap uw eigen Beogram nodig heeft, hangt af van het model; onze specialisten zoeken dat voor u uit. Welke luidsprekers daarbij passen, leest u in onze gids over klassieke Beolab-luidsprekers en hun opvolgers.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen de Beogram 4000 en de Beogram 4002?
De Beogram 4002 volgde in 1974 de Beogram 4000 op. Beide hebben een elektronisch gestuurde tangentiële arm en starten volledig automatisch. De 4002 was eenvoudiger opgebouwd en goedkoper te maken, met een vergelijkbare prestatie. Van de 4002 bestaan uitvoeringen met een wisselstroommotor en latere met een gelijkstroommotor.
Kan ik mijn Beogram 4002 laten restaureren?
Ja. Voor de Beogram 4000- en 6000-serie bestaat een officiële restauratieservice in de fabriek van Bang & Olufsen in Denemarken. Uw platenspeler wordt volledig gecontroleerd, gereinigd, vernieuwd en opnieuw opgebouwd. De service start vanaf EUR 5.000 als u uw eigen Beogram aanlevert.
Welke was de eerste Beogram?
De Beogram 1000, in productie van 1965 tot 1973, was de eerste platenspeler van Bang & Olufsen die de naam Beogram droeg. Het ontwerp was van Jacob Jensen, die daarna vrijwel alle Beogram-platenspelers zou tekenen.
Wat kost een nieuwe Beogram?
De gerestaureerde Beogram 4000c kost EUR 20.000 en is gemaakt in een oplage van 50 exemplaren. De Beosystem 3000c, met de Beogram 3000c en twee Beolab 8-luidsprekers, kost EUR 26.000 of EUR 27.000 in Dune Grey. Restauratie van uw eigen Beogram start vanaf EUR 5.000.
Heeft mijn Beogram een voorversterker nodig?
Dat hangt af van het model. De Beogram 6000 en de Beogram 7000 hebben een ingebouwde RIAA-voorversterker. Andere modellen zijn afhankelijk van een voorversterker in het systeem waarop ze zijn aangesloten. Onze specialisten bekijken welke aansluiting uw Beogram heeft en wat nodig is om hem op uw huidige systeem te laten spelen.
Persoonlijk advies in onze showrooms
Een Beogram moet u zien werken. In onze showrooms laten wij u graag de Beogram 4000c en de Beosystem 3000c horen, en kijken wij met u naar uw eigen platenspeler. Neem gerust een foto of het typenummer mee.
- Brussee Haarlem, Grote Houtstraat 7
- Brussee Amsterdam, P.C. Hooftstraat 73
- Brussee Katwijk, Voorstraat 35
Bekijk de volledige Beogram collectie, of vraag vrijblijvend een offerte aan.
